A principios de febreiro Carlos Fernández-Pello inaugurou Alguien nos entenderá cuando estemos muertos a súa primeira exposición na galería Nordés. Xa temos falado en máis ocasións deste espazo, dirixido por Chus Villar e situado no número 3 da rúa Ramón de la Sagra da Coruña, así que desta vez centrareime enteiramente no contido da mostra.

Carlos Fernández-Pello é un artista, deseñador e consultor especializado en procesos de desenvolvemento e innovación madrileño. Doutor en Belas Artes pola Universidade Complutense de Madrid, compaxina a súa produción artística co seu traballo como responsable do programa de calidade docente en TAI-URJC e no deseño e optimización de servizos. Creador, profesor e investigador, Fernández-Pello vive por e para a arte, adicándolle cada minuto do seu día dunha forma ou outra.

Alguien nos entenderá cuando estemos muertos é o resultado dunha das súas liñas de investigación nestes últimos anos. O artista explica que leva máis dunha década experimentando cos límites da identidade profesional “baixo a sospeita de que é aí onde reside gran parte do trauma occidental”, facendo unha analoxía entre a súa práctica artística e a fermentación do queixo, “onde a descomposición se volve vida e adquire un sabor inarticulado e indefinido”. Este pensamento materializouse nuns experimentos que comezou a realizar hai tres anos en Vilar de Cas (Lugo), a súa aldea familiar. En colaboración co artesán Carlos Reija, mestre queixeiro, elaborou unha serie de xerros e paneis feitos con queixo galego curados durante máis de 32 meses.

A primeira peza que atopamos ao entrar na Nordés é Xerro de Leite (triple apilado), unha escultura modelada a base de manteiga, queixo cebreiro, queixo philadelphia, xeso e resina. Este triple xerro é unha obra viva que leva desde 2022 evolucionando, sendo intervida polas bacterias que curan o queixo alleas á súa posición nun pedestal á entrada dunha galería. A escasos mentros, encontramos o Xerro de doble embocadura, composto únicamente por manteiga, xeso e resina e cun ton moito máis uniforme e branquecino que o anterior.

Ambos xerros comparten a rugosidade desta “oleiría” modelada en queixo e o absurdo de non poder cumplir coa función que se lles presupón. Ningún destes xerros pode ser empregado, non só polo material co que son realizados senón, principalmente, pola súa construcción. Os tres picos do primeiro fan imposible verter un líquido sen derramalo por todas partes, igual que a doble embocadura do segundo. Un xerro precisa un pico e un asa, ás veces as cousas son así de simples. Ser o doble ou o triple non significa ser mellor, parecendo este o “menos é máis” menos discutible da historia.

O queixo non só se erixe como escultura, tamén se expande como pintura en cinco táboas que penden polas paredes, presentando diferentes paisaxes de tons amarelos, ocres e marróns. Entre os dous pedestais que soportan os xerros da entrada atopamos o primeiro lenzo, Tabla de queso (Philadelphia), unha peza cálida que fai que un entenda por que Wallace e Gromit querían chegar á lúa para darlle un bocado, debendo ser esta a imaxe que percibían a través do telescopio.

No seguinte entrante da galería aparecen, case agochadas, Tabla de queso (Manchego, Gorgonzola, Tetilla, San Simón) e Tabla de queso (Manchego, Arzúa, Cebreiro, Roquefort) un díptico tremendamente tridimensional que perfectamente podería corresponderse a dous retratos. Nesta ocasión, a combinación de queixos fai que o resultado sexa máis amarronado, menos amarelo que a peza anterior. As últimas dúas obras desta colección, Tabla de queso (Restos varios) e Tabla de quesos, incorporan partes desbotadas como as codias e semellan ser vistas aéreas de paisaxes mineiros.

Pese ao que nos indique o nariz, non todo é queixo nesta mostra. As fronteiras desdibuxadas entre o laboral e o creativo polas que discurre o seu día a día tradúcense nesta exposición nunhas pequenas pinturas racionalistas que fusionan texto e imaxe. Estas cores agochan e maquillan os excels que organizan as xornadas de Carlos no departamento de innovación académica, convertendo o horario nunha composición estética, nun colorido acertixo, nun paso de cebra intervenido. Nestas pinturas-excel Fernández-Pello revisa, reinterpreta e redignifica o cotiá, atopando a beleza na organización -e non o tedio-. Na conversa entre Carlos e Julián Cruz que publicou a galería (e que podedes ler aquí), o artista explicaba o seguinte:

La única cosa que podría suspenderlas de su función práctica es que al haber borrado los textos, pintándolos a mano por encima, he vuelto a “trabajar” en ellas de forma sistemática e impersonal, haciendo aún más evidente su capacidad de dar forma, ritmo y color al tiempo maldito que llamamos trabajo. En ese sentido no te niego cierta fantasía: es algo así como una partitura del empleo, una música de lo normal, lo categorial o normativo. No es una fantasía para huir o desconectar, si no una fantasía para sumirse en la materia que compone lo más anodino, soso y taciturno de nuestra existencia contemporánea. Algo así como un concierto para teclado y ratón de asalariado.

Unha das cousas que máis me gusta da Nordés é que podemos pasar ata o final, case como na casa. O último diálogo da exposición está aquí, case no almacén. Encontramos outro xerro e unha das pinturas-excel, resumindo a nosa viaxe pola mostra. Para quedarnos con unha frase final, ninguén mellor que o artista, que lle contaba ao seu amigo Julián o seguinte: “si mi vida fuera un queso, los excels serían sin duda la bacteria amiga, la cura de humildad, que le está dando un sabor mundano a este pedazo de mi tiempo”.

Lembrade que podedes visitar esta Alguien nos entenderá cuando estemos muertos ata o 21 de marzo. Bulide que queda pouco e non vola podedes perder.